Германија одби екстрадиција, Бугарија не ја предава Ива Михаилова – двојни аршини на дипломатијата или ќе се отвори прашањето и со Берлин?

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Германија одби екстрадиција, Бугарија не ја предава Ива Михаилова – двојни аршини на дипломатијата или ќе се отвори прашањето и со Берлин?

30 октомври 2026

• од Тодор Вангелов

Германија одби да ја екстрадира Викторија Зерзева во Северна Македонија, откако германски суд оценил дека условите во македонските затворски установи не ги исполнуваат потребните стандарди за заштита на човековите права.

Зерзева претходно ја напуштила Северна Македонија, а подоцна била пронајдена и уапсена во Германија. И покрај барањето на македонските власти за нејзина екстрадиција, германскиот суд одлучил дека таа не може да биде предадена поради условите во затворските установи во Скопје и Идризово.

Одлуката на германскиот суд отвора прашања кои ги надминуваат рамките на поединечен случај. Станува збор за оценка на странски суд дека условите во македонските затвори не ги исполнуваат европските стандарди за човекови права.

И случајот со Ива Михаилова има димензија на човекови права

Случајот со Ива Михаилова, која се наоѓа во Бугарија, не се сведува исклучиво на прашањето за нејзиното бугарско државјанство.

Михаилова ја напушти Северна Македонија поради здравствени проблеми и потреба од медицински третман.

Во македонските болници не ѝ бил обезбеден потребниот медицински третман, а биле одбиени и барањата за рехабилитација во соседен град. Овие околности со медицинската документација и одлуките на надлежните установи, отвораат сериозни прашања за пристапот до соодветна здравствена заштита.

Правото на здравствена заштита и обврската на државата да обезбеди соодветен медицински третман се особено важни кога станува збор за лице со сериозни здравствени проблеми.

Затоа, покрај уставните ограничувања за екстрадиција на бугарски државјани, во случајот со Михаилова постои и посебна димензија поврзана со здравјето, медицинската грижа и човековите права.

Два случаи што отвораат прашања за човековите права

Во случајот со Зерзева, германскиот суд се повикал на условите во македонските затвори и на европските стандарди за заштита на човековите права.

Во случајот со Михаилова, покрај правните пречки за екстрадиција, се поставува прашањето дали во Северна Македонија ѝ бил овозможен потребниот медицински третман и зошто, биле одбиени барањата за рехабилитација.

Иако правните основи се различни, двата случаи отвораат прашања за исполнувањето на обврските на државата во однос на човековите права.

Дали министерот за надворешни работи има исти критериуми кон Германија и Бугарија?

Случајот со Ива Михаилова предизвика дипломатски реакции и најави за негово отворање пред меѓународните партнери, вклучително и Европската Унија и НАТО.

Но германската одлука отвора дополнително прашање: како ќе реагира македонската дипломатија кога суд во една од највлијателните европски држави одбива екстрадиција поради условите во македонските затвори?

Дали министерот за надворешни работи ќе побара објаснување од Берлин? Дали ќе го отвори прашањето пред европските партнери? И дали ќе ја третира германската одлука со истата сериозност со која се третира случајот во Бугарија?

Овие прашања се особено важни бидејќи германската одлука не се темели на државјанството на Зерзева, туку на оценка за условите во институциите на Северна Македонија.

Дипломатските реакции не смеат да ги засенат прашањата за човековите права

Министерството за надворешни работи има задача да ги застапува интересите на државата, но јавноста има право да знае врз кои принципи се темелат дипломатските реакции.

Ако одбивањето екстрадиција од Бугарија заслужува меѓународно внимание, тогаш и германската судска одлука, која се однесува на условите во македонските затвори, бара сериозен институционален одговор.

Истовремено, во случајот со Михаилова, надлежните институции треба да дадат одговор на прашањата за достапноста на медицинскиот третман, наводно одбиената рехабилитација и околностите поради кои таа побарала лекување во Бугарија.

Клучното прашање за македонската дипломатија не е само како да се обезбеди екстрадиција, туку и како државата ќе одговори кога странски суд или засегнато лице укажуваат на можни проблеми со заштитата на основните човекови права.

Од министерот за надворешни работи се очекува јасен одговор: дали критериумите за дипломатска реакција се исти кога екстрадицијата ја одбива Германија и кога правни пречки за предавање на лице посочува Бугарија?

Одговорите на овие прашања се важни не само за двата конкретни случаи, туку и за довербата во македонските институции и нивната способност да ги исполнуваат европските стандарди за човекови права.